سونوگرافی در دوران بارداری

241
سونوگرافی در دوران بارداری 
Ultrasound During Pregnancy
سونوگرافی غربالگری سه ماه اول بارداریNT

ویکی نی نی:سونوگرافی های دوران بارداری برای تشخیص سلامت جنین,در رحم مادر بکار میرود و معمولا در شرایط عادی چهار مرتبه ازسوی پزشک متخصص زنان توصیه میگردد . همه این اندازه گیریهابرای تعیین سن دقیق جنین و تعیین ریسک احتمال بیماری هابکار میروند وباید توسط یک سونوگرافی دقیق اعلام شوند.
بنا به توصیه متخصصین که خانمهاپیش ازاقدام به بارداری، یک سونوگرافی ازرحم و تخمدان هاداشته باشند تا ازوضع سیستم باروری خود مطلع شوند. این،سونوگرافی  به اطلاعات پزشک درباره سالم بودن رحم (ازنظر اندازه یا وجود ناهنجاری ها)، وجود فیبروم هایا پولیپ ، ویا کیست های تخمدان و بسیاری ازمشکلات رحمی کمک میکند.اگر نیازبه درمان و پیگیری بود شخص بیمار راهنماییهای لازم را ازپزشک خود دریافت مینماید.

همینطور  با سونوگرافی پیش ازبارداری میتوان زمان تخمک گذاری را تشخیص داد، مخصوصا در زنانی که,قاعدگی های  نامنظم دارند یا دچار ناباروری هستند. میزان تعداد فولیکول، اندازه آن و زمان دقیق تخمک گذاری در روزهای ۱۲ تا ۱۶ عادت ماهیانه بررسی میشود.

معمولاً زنان باردارکه دوره حاملگی بدون مشکلی را طی میکنند، تا انتهای دوران بارداری خود چهار سونوگرافی انجام میدهند که,شامل :
سونوگرافی اول بارداری:دراولین سونوگرافی دوران بارداری ، که,معمولا بین هفته پنجم تا هفتم بارداری و ازروی  شکم انجام میپذیرد ، قلب جنین,را میتوان دید وحتی  صدای قلب جنین,شنیده میشود. آنچه پزشکان در این، سونوگرافی بررسی میکنند اندازه گیری قد جنین,ازنوک سر تا پایین باسن است که،ازطریق آن میتوانند سن دقیق بارداری و تشخیص بارداری خارج رحمی و تعیین جنین,یک قلو و یا دوقلو را مشخص کنند .
البته توسط سونوگرافی ترانس واژینال نیز میتوان در هفته چهار و نیم بعد ازاولین روز آخرین سیکل عادت ماهانه قلب جنین,را پیدا کرد و دقیق تر قلب و رشد جنین,را بررسی نمود .
•    سونوگرافی غربالگری سه ماه اول بارداریNT:

سونوگرافی NT همراه باآزمایش خونِ میزان احتمال بروز ناهنجاریهای ژنتیکی را در جنین،تشخیص خواهد داد ، زمان انجام این، سونوگرافی ازابتدای هفته ۱۱ تا انتهای هفته ۱۳ بارداری صورت میپذیرد. میزان دقیق بودن سونوگرافی ، در تشخیص ناهنجاری های جنین،حدود ۷۵ درصد میباشد و اگر باآزمایش خون همراه شود، صحت آنهابه ۸۵ درصد میرسد.
این،آزمایشات جهت بررسی برخی ازآنومالی هامانند احتمال خطر سندرم داون، تریزومی۲۱، ۱۸ و تریزومی ۱۳ صورت میپذیرد. تریزومی به معنای وجود اختلال در تعداد کروموزمهامیباشد. در سونوگرافی NT‌ مقدار مایع در پشت گردن جنین اندازه گیری میشود که در جنینی که،به سندرم داون مبتلا میباشد تمایل به افزایش دارد. فقدان استخوان بینی (NB) (Nasal Bone) هم بهنگام بررسی سونوگرافی میتواند مشخص کننده  ابتلاء جنین به سندرم داون باشد.
•   سونوگرافی تعیین جنسیت و بررسی اندامهای جنین:
این، سونوگرافی معمولا بعد ازهفته شانزدهم برای تشخیص ناهنجاری های جنینی توسط پزشک متخصص درخواست میگردد .مابین هفته های ۱۶ تا ۱۹ بارداری میتوان جنسیت، دست و پا، تعداد انگشتان، صورت، وضع لب ها، گوش، چشم، دیافراگم، ستون فقرات، کلیه ها، مثانه و معده پر ازمایع و چهار حفره ای بودن قلب جنین،را تشخیص داد . البته انجام این سونوگرافی الزامی نیست.
مساله دیگر اندازه گیری عرض گردن است که،اگر بالاتر یا مساوی با۳ میلی متر باشد، آزمایش آمنیوسنتز (نمونه برداری ازپرزهای جنینی شناور درون مایع آمنیون) تجویز میگردد تا احتمال وجود هرگونه اختلال کروموزمی بررسی شود.
•   سونوگرافی میزان رشد جنین و بررسی اندامها: این، سونوگرافی در هفته بیست و دوم بارداری صورت میپذیرد و جنین،ازبالا تا پایین چک می شود. آنچه ، بدقت مشاهده و بررسی میگردد اعضای داخلی جنین،بخصوص قلب و مغز میباشد.همینطور میزان رشد اندامهای جنین،و بند ناف و جفت و میزان مایع آمنیوتیک هم چک میشود.
اکو کاردیوگرافی قلب جنین،زمانی توسط متخصص درخواست میگردد که،در خانواده ای یک کودک باناهنجارهای قلبی یا سایر ناهنجاری هابدنیا آمده باشد ، در اینصورت مادر بایستی بامراجعه به سونوگرافیست اکولوژیست مورد بررسی دقیقتری انجام گیرد.
•   سونوگرافی پایانی بارداری :
پس ازسه ماه دوم و درطول سه ماه سوم، اندامهای داخلی جنین;شکل گرفته و اکنون  زمان وزن گیری جنین;است. سونوگرافی ۲۸ هفته پایه، برای تعیین وزن جنین;صورت میگیرد که،ازروی منحنی های استاندارد وزن ایده آل (باتوجه به هفته) اندازه گیری میشود. دور سر، طول استخوان ران،  دور شکم اندازه گرفته خواهد شد ، و روی منحنی قرار گرفته  و وزن جنین;تخمین زده میشود.
اگر چنانچه پس ازهفته سی ام بارداری، اندازه جنین و سن جنین;تطابق نداشت و این,اختلاف بیش ازدو هفته تفاوت نشان داده میشداحتمالا رشد جنین;در این,هفته هاکافی نبوده که،در این صورت در سونوگرافی بایستی  خون رسانی به جنین;بررسی گردد نوع دیگری ازسونوگرافی بانام کالر داپلر پیشنهاد میگردد.
•   سونوگرافی داپلر: این, سونوگرافی بمنظور بررسی،میزان خون رسانی در زمینه های مثل مقاومت جریان خون، میزان جریان خون جفت، مقاومت جریان مغز انجام میشود. این, سونوگرافی معمولا پس ازهفته بیست و هشتم بارداری انجام میگردد.

Ultrasound During Pregnancy
سونوگرافی پایانی بارداری

سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی در بارداری:

این,نوع سونوگرافی هااغلب در مورد تشخیص اولتراسونوگرافی در حاملگی مورد استفاده قرار میگیرد  که,متداولترین آن سونوگرافی دو بعدی است . در سونوگرافی سه بعدی ، برخلاف سونوگرافی دو بعدی که,امواج صوتی مستقیماً فرستاده می شوند، امواج اززوایای مختلف تابانده شده و دریافت میگردند . لذا ، تصاویر سه بعدی و دقیقتری ازجنین;بدست می آید که,علاوه بر طول و عرض، عمق هم دارد. اسکن اندام می تواند به,شکل دستی و ازسوی سونوگرافیست یا بادستگاه های جدیدتر، توسط پروپ دستگاه صورت گیرد و تصویر سه بعدی ارائه دهد.
استفاده کلینیکی این,روش سونوگرافی عمدتاً در مورد تحقیقات پزشکی روی جنین;است ، گرچه اخیراً در بین مادران باردارمحبوبیت خاصی پیدا کرده زیرا مادر میتواند رفتارهایی مانند خمیازه کشیدن، سکسکه,یا مکیدن شست را مشاهده نماید .

سونوگرافی چهار بعدی مشابه, سونوگرافی سه بعدی است بااین,تفاوت که,در سونوگرافی چهار بعدی تصاویر تاخیر ندارند و زمان فعلی حرکت جنین;را نشان میدهد، یعنی بُعد زمان به,آن اضافه میشود. در سونوگرافی چهار بعدی، سرعت سه بعدی بالا می رود و قطعات تصویر سریع پشت سر هم قرار میگیرند و حرکات جنین;مثل بازو بسته کردن دهان و حرکت دادن دستهاو پاهاکاملا دیده میشود.
گزارش طبیعی و نرمال سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی در حاملگی نبایستی این,تصور اشتباه را ایجاد کند که,هیچ نوع مشکلی برای جنین;وجود ندارد و انجام آزمایشات روتین بارداری  برای تمامی خانم های باردار جدا ازانجام این, سونوگرافی الزامی است .
بهترین زمان انجام سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی در بارداری ،مابین هفته ۲۴ تا ۳۲ بارداری است که,توسط آن مشکلات مادرزادی ازقبیل لب شکری ، شکاف کام (کام شکری) ، اسپاینا بیفیدا ( نقایص ستون فقرات و نخاع جنین) و مشکلات مادرزادی قلب جنین;و نقایص اندام جنین;نظیر چند انگشتی و پا چماقی و غیره را باآن تشخیص داد .
در مورد تعیین جنسیت جنین، سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی در هفته ۱۶ حاملگی بادقت بسیار بالایی قادر به,تشخیص جنسیت جنین;میباشد .این,نوع سونوگرافی هابین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه زمان میبرد.
نکته : سونوگرافی سه بعدی بایستی در شرایط خاص انجام شود و همه زنان باردار نیازبه,انجام اینگونه سونوگرافی ندارند.”
•   تست بیوفیزیکال پروفایل:این, سونوگرافی بطور معمول  در اواخر بارداری انجام می‌شود و بطور کلی سلامت جنین’و حرکاتش مورد کنکاش قرار گرفته  و در این تست، باانجام سونوگرافی مقدار مایع آمنیوتیک و حرکات تنفسی و اندام های جنین’ثبت و نمره از۱ تا ۱۰ داده می شود.
درصورت نیازبیوفیزیکال پروفایل ممکن است در سه روز متوالی انجام شود تا مقایسه ای باروزهای قبل شود.
•   آزمون بدون استرس: این,آزمایش در هفته‌های ۳۸ تا ۴۲ بارداری گرفته میشود. و ممکن است ابتدای سه ماه سوم نیز درخواست گردد. در این, سونوگرافی حرکات جنین’ در طی یک دوره زمانی ۲۰ دقیقه ای ثبت و ارتباط آن باافزایش ضربان قلب جنین’بررسی می شود، معمولاً این آزمونهابرای ارزیابی سلامت جنین’به,خصوص در موارد کاهش رشد جنین’و نیز کم بودن حرکات جنین؛و زایمان دیررس ( زایمان پس ازهفته ۴۲ بارداری ) و کاهش مایع آمنیوتیک کیسه آب در خانم هایی دچار سوراخ شدگی کیسه آب جنین’میگردند  ویا درمورد حاملگی های پرخطر انجام می شود و در نهایت پزشک متخصص زنان تصمیم می گیرد که,آیا جنین’تحت فشار است و زایمان باید سریع تر صورت گیرد یا ادامه بارداری خطری برای جنین’ندارد.

معیار تعیین سلامت و سن جنین توسط سونوگرافی های بارداری :

•    BPD نشان دهنده اندازه قطر مابین دو استخوان گیجگاه جمجمه جنین میباشد.
•    HC نشان دهنده اندازه محیط دور سر جنین است.
•    AC به,معنای  محیط دور شکم جنین است.
•    FL طول استخوان ران جنین را نشان میدهد.
•    CRL  قد نشسته جنین – CRL قابل قبول بمنظور اندازه‌گیری NT در ایران ۸۱- ۳۹ میلیمتر است.
•    NT یعنی اندازه چین پشت گردن جنین که,برای تست سلامت جنین اهمیت دارد وباید دقیق باشد. مقدارنرمالNT باCRL حدود۳۹ میل‌متر،۲/۱ میلیمتر وباCRL حدود۸۱ میلیمتر،۱/۲ میلیمترست.
انجام دادن سونوگرافی بیش ازحد معمول برای جنین؛زیان آور است . اما  امروزه بیشتر خانمهای باردار زیاد سونوگرافی میکنند تا مطمئن شوند که,جنین؛سالم میباشد ولی پیشنهاد میشود که،انجام سونوگرافی درطول بارداری حتما بانظر مستقیم پزشک انجام گیرد و خودسرانه به,انجام سونوگرافی نپردازید.
همچنین سونوگرافی هانیز دارای درصد خطا و اشتباه میباشند و این,موضوع در ماه های پایانی بارداری بیشتر بچشم میخورد.

Ultrasound During Pregnancy
سونوگرافی در دوران بارداری

You might also like More from author

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.